Het fundamentele verschil met goud is de correlatie met de economie. Goud is contra-cyclisch; het presteert vaak goed als de economie hapert. Industriële metalen zijn pro-cyclisch. Draait de wereldeconomie op volle toeren? Dan stijgt de vraag naar auto's en elektronica, en daarmee de prijs van platina, palladium en koper.
Tijdens een recessie krijgen deze metalen vaak harde klappen, terwijl goud dan juist als 'veilige haven' fungeert. Je koopt deze metalen dus niet voor vermogensbehoud, maar voor vermogensgroei op basis van markttrends.
Platina en palladium behoren tot de Platinum Group Metals (PGM's). De vraag naar deze metalen komt voor het overgrote deel uit de auto-industrie. Ze zijn onmisbaar in katalysatoren om schadelijke uitstoot te filteren. De verhouding is simpel: platina wordt primair gebruikt in dieselmotoren, palladium in benzinemotoren.
● Strateeg: De prijzen van platina en palladium kunnen sterk uiteenlopen door substitutie. Als palladium te duur wordt, passen autofabrikanten hun processen aan om meer platina te gebruiken. Dit zorgt voor een constant stuivertje wisselen tussen de twee koersen.
Net als zilver worden platina en palladium door de fiscus gezien als industriële goederen. Dit betekent dat baren belast zijn met 21% BTW. Omdat er nauwelijks munten met een wettige betaalstatus bestaan voor deze metalen, is de margeregeling (zoals bij zilver) hier zelden een optie.
Fysiek platina kopen en thuis in de kluis leggen is financieel gezien bijna altijd onverstandig. Je begint met een verlies van 21% plus de premie. Voordat je winst maakt, moet de markt extreem stijgen.
De enige efficiënte route voor de particuliere belegger is BTW-vrije opslag. Je koopt het fysieke metaal in een douane-entrepot (vaak in Zwitserland). Zolang het metaal daar blijft, vindt er geen invoer plaats en betaal je 0% BTW. Dit maakt de handel in deze metalen haalbaar binnen de Opportunity Portefeuille.
Koper heeft de bijnaam 'Dr. Copper' omdat het metaal als enige een 'doctoraat in economie' zou hebben. De koperprijs is de ultieme graadmeter voor de wereldeconomie. Stort de koperprijs in? Dan volgt vaak een wereldwijde recessie.
De laatste jaren is de focus verschoven naar de energietransitie. Een elektrisch voertuig (EV) bevat tot vier keer zoveel koper als een brandstofauto. Ook windmolens en het stroomnet vragen enorme hoeveelheden van dit roodgouden metaal. Dit maakt koper een favoriet in de speculatieve Gold Rush Portefeuille.
Beleggen in fysiek koper kent een praktisch probleem: de waarde-dichtheid is laag. Voor een investering van € 10.000 heb je aan goud minder dan 150 gram nodig (past in je broekzak). Voor datzelfde bedrag aan koper moet je ruim 1.000 kilo opslaan. Fysiek koper kopen is voor particulieren logistiek vrijwel onmogelijk, tenzij het om zeer kleine hoeveelheden gaat.
● Expert: Pas op met 'koperbaren' van 1 kilo die als belegging worden aangeboden. De premies hierop zijn vaak 100% of meer boven de spotprijs. Je betaalt vooral voor het gieten en de vorm, niet voor het metaal. Koper speculatie verloopt efficiënter via mijnbouwaandelen of ETF's dan via fysiek bezit.
Wie industriële metalen koopt, moet rekening houden met hogere kosten dan bij goud. De markt is kleiner en minder liquide. Dit zie je terug in de spread: het verschil tussen de koop- en verkoopprijs.
● Verkenner: Stap alleen in deze metalen als je een langere horizon hebt (minimaal 5 jaar) of een zeer sterke overtuiging hebt over een specifiek industrieel tekort. Voor snelle handel zijn de transactiekosten te hoog.
Platina, palladium en koper zijn geen vervanging voor goud, maar een aanvulling voor wie meer risico durft te nemen. Ze horen niet thuis in het defensieve deel van je vermogen (Veilige Haven). Gebruik ze als tactische instrumenten in je Opportunity Portefeuille om in te spelen op schaarste in de industrie. Kies bij platina en palladium altijd voor BTW-vrije opslag om je rendement te beschermen tegen de fiscus.
