● Om te begrijpen hoe ontstaat goud, moeten we kijken naar kernfusie. Een ster is in feite een gigantische kernreactor. In de kern worden waterstofatomen onder immense druk samengesmeed tot helium. Daarbij komt energie vrij (licht en warmte).
Als de waterstof opraakt, gaat de ster zwaardere elementen fuseren: helium, koolstof, neon, zuurstof. Dit proces gaat door tot het element IJzer (Fe). IJzer is de doodlopende weg van kernfusie. Het kost namelijk meer energie om ijzer te fuseren dan dat het oplevert. De reactie stopt, de ster verliest zijn tegendruk tegen de zwaartekracht en stort in. Goud is veel zwaarder dan ijzer, dus een normale ster (zoals onze zon) kan nooit goud produceren.
● Om atomen zwaarder dan ijzer te creëren (zoals goud, platina en uranium), heb je een gebeurtenis nodig met een onvoorstelbare energie-output. Dit gebeurt via een proces dat het r-proces (rapid neutron capture) wordt genoemd. Hierbij worden atoomkernen in een fractie van een seconde gebombardeerd met neutronen, sneller dan ze kunnen vervallen.
Lange tijd dachten astrofysici dat goud voornamelijk ontstond tijdens een supernova: de explosie van een zware ster aan het einde van zijn leven. De schokgolf van de explosie zou krachtig genoeg zijn om de kernen samen te persen tot edelmetalen.
Recente waarnemingen (waaronder zwaartekrachtgolven) wijzen echter op een andere, nog heftigere bron: de botsing van twee neutronensterren. Dit noemen we een Kilonova. Neutronensterren zijn de ultra-compacte overblijfselen van dode sterren. Als twee van deze objecten botsen, wordt een enorme hoeveelheid materie de ruimte ingeslingerd. Wetenschappers schatten nu dat een enkele Kilonova een massa aan goud kan produceren die gelijk staat aan meerdere keren de massa van de aarde. Dit verklaart waarom goud zo zeldzaam is: deze botsingen zijn uiterst uniek in het heelal.
● De aarde zelf is ongeveer 4,5 miljard jaar oud. Tijdens de vorming was onze planeet vloeibaar. Goud is een siderofiel ('ijzerlievend') element en is extreem zwaar. Al het goud dat oorspronkelijk op aarde aanwezig was, is daardoor direct naar de kern gezakt, samen met het ijzer.
In de kern van de aarde zit genoeg goud om de hele planeet te bedekken met een laag van 4 meter. Echter, wij kunnen daar niet bij. De diepste goudmijnen gaan slechts 4 kilometer diep.
Het goud dat wij nu vinden in de aardkorst en waar wij naar kunnen goud zoeken, is later 'bezorgd'. Ongeveer 4 miljard jaar geleden, nadat de aardkorst was gestold, werd de aarde bekogeld door een regen van meteorieten (The Late Heavy Bombardment). Deze meteorieten bevatten goud uit eerdere kosmische explosies. Dit goud bleef in de aardkorst hangen en vormt de aders die wij nu ontginnen.
● De droom van de alchemist was om lood in goud te veranderen (transmutatie). Natuurkundig gezien is dit vandaag de dag mogelijk. In een deeltjesversneller of kernreactor kunnen we protonen wegschieten uit een atoomkern of toevoegen.
In 1941 slaagden wetenschappers erin om kwik (atoomnummer 80) om te zetten in goud (atoomnummer 79) door het te bombarderen met neutronen. Ook vanuit platina of bismut is het mogelijk. Er is echter een economisch probleem. Het proces vereist zoveel energie en tijd dat de kosten per gram gefabriceerd goud in de miljoenen euro's lopen. Bovendien is het resulterende goud vaak radioactief en instabiel.
Dit kosmische verhaal is de basis van elke Veilige Haven strategie. Wanneer je besluit om fysiek goud aan te schaffen, koop je een element dat niet bijgemaakt kan worden. Er is geen technologische innovatie die de goudvoorraad plotseling kan verdubbelen, zoals dat bij diamanten (lab-grown) wel het geval is.
Goud is gestolde energie van een stervende ster. De totale hoeveelheid goud in de aardkorst staat vast. In een wereld van digitale beloftes en onbeperkte geldcreatie, biedt de natuurkunde de enige echte garantie op schaarste.
